Welcome Guest [Log In] [Register]
Đang tải công cụ t́m kiếm...
ALBUM ĐƯỢC ĐỀ CỬ:

NỘI QUY CÂU LẠC BỘ TIÊU-SÁO VIỆT NAM
Quy định khi viết bài
SHOP NHẠC CỤ DIỄN ĐÀN TIEUSAO.COM
HƯỚNG DẪN 4RUM FANPAGE DIỄN ĐÀN
- Hướng dẫn post nhạc lên diễn đàn
- Hướng dẫn post video từ youtube
- Hướng dẫn up ảnh lên diễn đàn
- Hướng dẫn chỉnh sửa profile
Liên hệ đặt textlink 01689062941


+ Thibanglaixegiare.com
Làm bằng lái giá rẻ

+ http://thibangxemayhanoi.xyz
Đang cập nhật bài viết mới, bạn chờ chút nhé...
Nếu đợi lâu hăy xem bài viết mới TẠI ĐÂY
Chào mừng bạn đă đến với câu lạc bộ tiêu, sáo Việt Nam
Ở đây, các bạn có thể học hỏi, trao đổi kinh nghiệm về các kỹ thuật chơi sáo, tiêu và các loại nhạc cụ khác với thành viên trong cả nước.
Bạn c̣n có thể tham gia các buổi offline thú vị, giúp bạn hiểu rơ và thêm yêu thích loại nhạc cụ phổ biến này
Nếu chưa tạo tài khoản, hăy ĐĂNG KƯ để có thể sử dụng đầy đủ các chức năng của diễn đàn:
Posted Image

Nếu quên mật khẩu bạn click VÀO ĐÂY, mật khẩu sẽ gửi vào email của bạn

Nếu bạn đă có tài khoản, hăy đăng nhập vào tài khoản của ḿnh!

Username:   Password:
Add Reply
[copy] Nhạc lư cơ bản
Topic Started: 13/11/2012 - 12:50 pm (3,269 Views)
tuancaca747
Member Avatar
Thượng uư
Thấy cái này hay..đơn giản copy cho mấy bạn xem.đây là bản lư thuyết chưa đầy đủ lắm.

Tài liệu nhạc lư cơ bản cho anh em yêu nhạc !!!

Nhận thấy có nhiều anh em rất yêu nhạc , rất thích chơi nhạc nhưng lại c̣n thiếu chút ít về nhạc lư cơ bản. Hôm nay tôi copymột ít tài liệu về nhạc lư cơ bản cho mấy anh em tham khảo .
Có ǵ góp ư thêm. Thấy hay th́ click "THANKS" đừng spam bài mắc công tui bị smod delete hixhix !
=============================
CHƯƠNG MỞ ĐẦU

KHÁI NIỆM TỔNG QUÁT

1. Muốn hiểu ngôn ngữ viết, tối thiểu ta phải biết đánh vần, đọc chữ. Tương tự như vậy, muốn xem và hiểu một bản nhạc, ta cũng phải hiểu được các kư hiệu âm nhạc, và biết xướng âm. Có thể nói Nhạc pháp (gồm nhạc lư và xướng âm) là cửa ngơ dẫn vào âm nhạc.

2. Âm nhạc là một bộ mộn nghệ thuật dùng âm thanh để diễn đạt t́nh ư của con người. Nó được chia ra hai loại chính, đó là thanh nhạc và khí nhạc. Thanh nhạc là âm nhạc dựa trên lời ca, nên ư tưởng và t́nh cảm cụ thể và rơ ràng. C̣n khí nhạc là âm nhạc dựa trên âm thanh thuần tuư của các nhạc cụ, nên trừu tượng, nó gợi ư, gây cảm giác hơn là nói lên một t́nh cảm nào rơ rệt. Cần phải học hỏi nhiều hơn mới lĩnh hội được.

3. Nghệ thuật là kết quả của hoạt động của con người biết dùng các phương tiện khả giác một cách khéo léo, tài t́nh, để thông đạt t́nh ư của ḿnh. Trong âm nhạc, các phương tiện đó là âm thanh. Do đó, âm nhạc chủ yếu làm cho tai nghe. Muốn thưởng thức âm nhạc, phải nghe thực thụ chứ xem bằng mắt th́ chưa đủ.

4. Âm thanh dùng trong âm nhạc thường có bốn đặc tính này :

4.1. Cao thấp (cao độ)

4.2. Ngắn dài (trường độ)

4.3. Mạnh nhẹ (cường độ)

4.4. Đục trong, sáng tối ... (âm sắc).

Thiếu một trong các đặc tính trên th́ chỉ là tiếng động. Hiện nay người ta dùng nhiều tiếng động khác nhau trong âm nhạc, nhằm tăng cường mức độ diễn cảm cũng như tính tiết tấu của âm nhạc. Đó là các nhạc cụ thuộc bộ gơ như trống con, trống cái, phách, maracas, triangle, cymbal ...

5. Kư hiệu âm nhạc là toàn bộ các dấu hiệu cũng như chữ viết được dùng để ghi lại âm thanh với các đặc tính của chúng. Môn kư âm là ghi âm thanh lại bằng các kư hiệu âm nhạc trên giấy mực.
KƯ HIỆU ÂM NHẠC LIÊN QUAN ĐẾN CAO ĐỘ

1. Tên các dấu nhạc có cao độ khác nhau mà người ta thường dùng là : DO, RE, MI, FA, SOL, LA, SI gốc tiếng La-tinh, đọc theo tiếng Việt là ĐÔ, RÊ, MÍ, FA, XON, LA, XI. Đó là 7 bậc cơ bản của hệ thống thất âm, tính từ thấp lên cao. Muốn lên cao hoặc xuống thấp hơn, người ta lặp lại tên dấu các bậc trên với cao độ cách nhau từng quăng 8 một (c̣n gọi là bát độ).

2. Người ta cũng c̣n dùng các chữ cái La-tinh để gọi tên các bậc cơ bản trên : đô : C, rê : D, mi : E, fa : F, xon : G, la : A, xi : B (hiện nay B chỉ Xi giáng, c̣n H chỉ Xi thường). [1]

3. Ở một số nước như Trung Hoa, Nhật Bản ... người ta c̣n dùng số thay cho tên gọi bằng chữ. Thí dụ : 1 : đô, 2 : rê, 3 : mi ... (1 chỉ dấu bậc I, 2 chỉ dấu bậc II, 3 chỉ dấu bậc III ..., 7 chỉ dấu bậc VII, muốn lên cao một bát độ, ta thêm dấu chấm trên con số, muốn xuống thấp một bát độ, ta thêm dấu chấm dưới con số 1, 1 ...). Số có 1 gạch là dấu móc, dấu có một gạch ngang là dấu trắng. Dấu không có ǵ là dấu đen...



Thang thất âm Đô luôn được tŕnh bày dưới dạng 7 âm cơ bản đi liền nhau cộng thêm với âm đầu của thang âm được lặp lại ở bát độ : Đô Rê Mi Fa Xon La Xi (Đô).

4. Khoảng cách về cao độ tương đối giữa các bậc không đồng đều nhau.

• Khoảng cách nhỏ nhất trong thất âm gọi là nửa cung, giữa Mi với Fa và Xi với Đô.

• Khoảng cách lớn nhất giữa hai bậc cơ bản đi liền nhau gọi là nguyên cung : giữa Đô với Rê, Rê với Mi, Fa với Xon, Xon với La, và La với Xi.

Ta có sơ đồ :



Đô--Rê--Mi-Fa--Xon--La--Xi-Đô (mỗi gạch ngang chỉ nữa cung, nguyên cung gồm 2 nửa cung).

Như vậy khoảng cách âm thanh giữa Đô thấp và Đô cao kế tiếp gồm 12 nửa cung, hoặc 6 nguyên cung. Nói cách khác, quăng tám (Đồ - Đố) gồm 12 âm cách nhau đều đặn từng nửa cung một (ở đây chỉ mới nói đến hệ âm điều hoà do nhạc sĩ Jean-Sebastien Bach (1685-1750)và Jean Philippe Rameau (1683-1764) cổ vơ và được chấp nhận rộng răi cho đến này). [2]


5. Dấu hoá : là những kư hiệu cho biết các bậc cơ bản được tăng lên hay giảm xuống từng nửa cung điều hoà.

5.1. - Dấu thăng : (#) làm tăng lên nửa cung.

- Thăng kép : (x) làm tăng lên 2 nửa cung.

5.2. - Dấu giáng : (b) làm giảm xuống nửa cung.

- Giáng kép : (bb) làm giảm 2 nửa cung.

5.3. - Dấu b́nh : ( n ) cho trở về cao độ tự nhiên,

không c̣n bị ảnh hưởng của các dấu hoá cấu thành cũng như dấu hoá bất thường.

Ở một số nước như Đức, Nga ... khi dùng chữ cái La-tinh A, B, C ... người ta thêm vần is thay dấu thăng : Cis : Đô# ; Eis : Mi# ; Ais : La# ; Cisis : Đôx ... và thêm vần es thay dấu giáng : Ces : Đôb ; Ceses : Đôbb ; Des : Rêb ; Ees —> Es : Mib ; Aes —> As : Lab.

6. Nhờ các dấu hoá đặt trước các dấu nhạc trên khuông nhạc, các bậc cơ bản được nâng cao hoặc hạ thấp tạo thành các “bậc chuyển hoá" : Đồ - Đô# (Rêb) - Rê - Rê# (Mib) - Mi - Fa - Fa# (Xonb) - Xon - Xon# (Lab) - La - La# (Xib) - Xi - Đô (các dấu hoá này được gọi là các dấu hoá bất thường. Chỉ ảnh hưởng đến các dấu nhạc cùng tên trong cùng một ô nhịp, khác với các dấu hoá cấu thành ghi ở đầu khuông nhạc, c̣n gọi là hoá biểu, ảnh hưởng đến mọi dấu nhạc cùng tên trong cùng một đoạn nhạc).


- Nửa cung dị chuyển : (diatonic đọc là đi-a-tô-ních) là nửa cung tạo nên bởi 2 bậc khác tên kề nhau.



- Nửa cung đồng chuyển : (chromatic đọc là crô-ma-tích) là nửa cung tạo nên bởi 2 bậc cùng tên.



- Nguyên cung dị chuyển : được tạo nên bởi 2 bậc khác tên kề nhau.



Nguyên cung đồng chuyển : được tạo nên bởi 2 bậc cùng tên như Fa - Fa x, Xon - Xon bb hoặc 2 bậc khác tên không kề nhau : Đô# - Mib, Xon# - Xib. Trên thực tế đây là quăng ba giảm.

TD 5

a) 2 bậc cùng tên b) 2 bậc khác tên không kề nhau (= quăng 3 giảm)



7. Muốn ghi cao độ tuyệt đối của các âm thanh, người ta dùng đến khuông nhạc và khoá nhạc.

7.1. Khuông nhạc : Hiện nay người ta dùng 5 đường kẻ song song, tạo thành 4 khe song song, tính thứ tự từ dưới lên. Trên khuông nhạc đó, ta có 11 vị trí khác nhau, ghi được 11 bậc cơ bản. Muốn ghi thêm, người ta dùng các ḍng kẻ phụ :



7.2. Khoá nhạc : dùng để xác định tên các dấu nhạc ghi trên khuông nhạc. Khoá nhạc được ghi ở đầu mỗi khuông nhạc.

Hiện nay thường dùng 3 loại khoá chính sau :

a) Khoá Xon ḍng 2 :

- Dành cho bè nữ và các đàn âm khu cao như violon, Flute, Oboe ...



- Dành cho các bè nam cao và trầm : gồm khoá Xon Ricordi và khóa Xon hạ quăng 8



b) Khoá Fa ḍng 4 : dành cho các giọng nam và các dàn thuộc âm khu trầm như Violoncello (cello), Contrabasso, Fagotto, Trombone ...



c) Khoá Đô ḍng 3 : dùng cho đàn viola.



8. Âm La mẫu có tần số 440 là âm chuẩn được đa số chấp nhận : nó được ghi trên khuông nhạc khoá Xon 2, nằm ở khe thứ 2. Người ta gọi đó là âm La 3, v́ nó nằm trong bát độ thứ 3 của 4 bát độ hợp ca của giọng người.



Với hai khoá Xon và Fa, chúng ta có thể xác định chính xác độ cao tuyệt đối của các âm thanh thuộc âm vực giọng hát hợp ca trải dài trong 4 bát độ. Có những nhạc khí có thể phát ra âm thanh trầm hơn quá 1 bát độ (La - Xi - Đồ - Rê ... Đô1) hoặc cao hơn 2 bát độ (Đô5 - Rê - Mi ... Đô6). Để khỏi dùng đến quá nhiều ḍng kẻ phụ, ta dùng dấu chuyển độ :

- Dấu chuyển độ lên : Phải tấu âm thanh lên cao hơn 1 bát độ : Ghi số 8 ở trên ḍng nhạc, ngay chỗ bắt đầu phải chuyển độ, và thêm những vạch ngang rời song song với khuông nhạc cho đến khi diễn tấu b́nh thường như cao độ ghi trên khuông nhạc (có khi người ta viết chữ Octava đúng hơn Ottava Alta (8va Alta) ..... loco, loco báo hiệu trở lại b́nh thương (TD 6a).

- Dấu chuyển độ xuống : Phải tấu âm thanh thấp hơn 1 bát độ : Ghi số 8 dưới khuông nhạc với các vạch ngang rời cho đến khi không phải chuyển độ nữa (có khi thay bằng chữ Ottava bassa (8va bassa) ..... loco (TD 6b)).

TD 6 : Dấu chuyển độ

a) chuyển độ lên Ottava ..... loco b) chuyển độ xuống Ottava bassa ..... loco



Phụ giải:

[1] Người ta dùng các chữ cái La-tinh để gọi tên các dấu nhạc từ rất lâu, trước khi tu sĩ Guido d'Arrezzo (990-1050) một giáo sự âm nhạc, vào khoảng năm 1025, đă đặt ra các chữ đô-rê-mi-fa-xon-la-xi dựa trên một bản nhạc B́nh ca trong bài Thánh thi kính thánh Gio-an Tẩy Giả sau đây :



Chữ UT=C, RE = D, MI = E, FA = F, SOL = G, LA = A

C̣n SI = B/H là do âm đầu của 2 chữ Sancte Joannes ghép lại.

Chữ UT khó nghe, khó đọc, nên sau được thay bằng chữ DO (có lẽ do chữ DOMINUS, nghĩa là ông chủ, Đức Chúa ...), do ông Bononcini dùng lần đầu tiên trong cuốn Musico Prattico (1673).

[2] Bát độ gồm 310,01 savart, nửa cung có 25,086 savart, nguyên cung : 50,172 savart. Bát độ c̣n được chia thành 12 prony, nửa cung có 1 prony. Ông Holder chia bát độ thành 53 comma, nguyên cung 9 comma, nửa cung dị chuyển (diatonic) của ông chỉ có 4 comma, nửa cung đồng chuyển (chromatic) có 5 comma : Hiện nay người ta không theo lối chia của ông nữa.

KƯ HIỆU ÂM NHẠC LIÊN QUAN ĐẾN TRƯỜNG ĐỘ

A. trưỜng đỘ tương đỐi :

1. Để ghi trường độ tương đối giữa các âm thanh, người ta dùng các dấu nhạc với 7 h́nh dạng khác nhau.

- Dấu tṛn ( w )lâu bằng 2 dấu trắng ( h )

- Dấu trắng ( h ) lâu bằng 2 dấu đen( q )

- Dấu đen ( q ) lâu bằng 2 dấu móc đơn ( e )

- Dấu móc đơn ( e ) lâu bằng 2 dấu móc đôi ( x )

- Dấu móc đôi ( x ) lâu bằng 2 dấu móc ba ( r )

- Dấu móc ba ( r ) lâu bằng 2 dấu móc tư ( � )

Như vậy một dấu tṛn : 2 trắng : 4 đen : 8 móc đơn : 16 móc đôi : 32 móc ba : 64 móc tư.

2. Dấu lặng : là những kư hiệu cho biết phải ngưng, không diễn tấu âm thanh trong một thời gian nào đó. Các dấu lặng trong thời gian tương ứng với dạng dấu nhạc nào, th́ cũng có tên gọi tương tự.



3. Dấu chấm : là kư hiệu đi sau dấu nhạc, hoặc dấu lặng, có giá trị bằng nửa trường độ kư hiệu đi trước nó.

Thí dụ :

q . = q + e

h . . = h + q + e

4. Dấu nối : là đường ṿng cung nối liền nhiều dấu nhạc với nhau. Có 2 loại :

4.1. Dấu nối 2 dấu nhạc cùng cao độ làm kéo dài trường độ dấu nhạc đầu, bằng tổng số trường độ của cả hai dấu nhạc.

h h = w

4.2. Dấu nối nhiều dấu nhạc khác cao độ (c̣n gọi là dấu luyến) cho biết phải diễn tấu các dấu nhạc đó liền tiếng với nhau.



5. Dấu lưu (Dấu miễn nhịp) : là nửa ṿng cung nhỏ có một chấm ở giữa U đặt trên hoặc dưới kư diệu âm nhạc nào th́ cho nó được kéo dài bao lâu tuỳ ư.



6. Ô nhịp : là phần khuông nhạc được giới hạn bởi 2 vạch nhịp.

Trong nhạc mới, thường người ta chia bài nhạc thành nhiều ô nhịp. Các ô nhịp có tổng số các kư hiệu bằng nhau. Muốn biết mỗi ô nhịp có trường độ bao nhiêu ta căn cứ vào số loại nhịp (số tiết nhịp) viết ở đầu bài nhạc, gọi tắt là số nhịp.



7. Số nhịp : là một phân số cho ta biết phải chia dấu tṛn ra làm mấy phần, và tử số cho ta biết trong mỗi ô nhịp có mấy phần như vậy. Thí dụ 2/4 : dấu tṛn chia làm 4 phần, mỗi phần bằng một dấu đen và trong mỗi ô nhịp ta có 2 dấu đen hoặc các kư hiệu tương đương hai dấu đen (xem thí dụ 9).

8. Phách : là đơn vị thời gian trong âm nhạc, giống như bước chân người đi trong không gian. Nhờ phách mà ta cảm nhận được sự chuyển động của âm thanh trong thời gian.

8.1. Phách chia 2 : là loại phách có thể chia ra 2 phần đều nhau.

Thí dụ : Trong loại nhịp 2/4, mỗi ô nhịp có hai phách, mỗi phách là 1 dấu đen. Dấu đen này có thể chia thành hai dấu móc đơn :

q = e e

Loại nhịp gồm phách chia 2 gọi là loại nhịp chia 2 (nhị phân) hoặc nhịp đơn.

8.2. Phách chia 3 : Là loại phách có thể chia ra 3 phần đều nhau.

Thí dụ : Trong loại nhịp 6/8 gồm hai phách, mỗi phách là 1 dấu đen chấm. Phách này có thể chia thành 3 dấu móc đơn :

q . = e e e

Loại nhịp gồm phách chia 3 gọi là loại nhịp chia 3 (tam phân) hoặc loại nhịp kép.

9. Các nhóm dấu bất thường :

9.1. Liên ba : Là 3 dấu nhạc có trường độ bằng nhau, nhưng khi diễn tấu th́ trường độ của chúng bằng trường độ 2 dấu nhạc cùng h́nh dạng.



9.2. Liên năm, liên sáu, liên bảy : Là diễn tấu 5, 6 hoặc 7 dấu thay v́ chỉ phải diễn tấu 4 dấu cùng h́nh dạng.



9.3. Liên hai : là 2 dấu nhạc có trường độ bằng nhau nhưng được diễn tấu trong thời gian bằng 3 dấu cùng h́nh dạng.



Nói cách khác là dấu nhạc có chấm (loại phách chia 3) thay v́ được chia 3 như thường lệ th́ chỉ được chia 2 thôi.

9.4. Liên tư : Là diễn tấu 4 dấu thay v́ cần diễn 6 dấu cùng h́nh dạng.



10. Các kư hiệu dùng để lặp lại :

10.1. Lặp lại một âm h́nh giai điệu nào đó trong cùng một ô nhịp, thay v́ viết ra cả th́ chỉ cần viết 1 lần rồi ghi các vạch xiên chỉ trường độ



10.2. Một âm thanh hoặc một hợp âm cần nhắc lại th́ ghi tổng số trường độ và thêm các gạch chỉ trường độ phải lặp lại :



10.3. Lặp lại luân phiên nhiều lần âm thanh hoặc hợp âm (trémolo)





10.4. Lặp lại nguyên 1 hoặc 2 ô nhịp :



10.5. Lặp lại một đoạn nhạc : dùng dấu hồi đoạn ] } (Td 18a)

10.6. Lặp lại một đoạn dài, hoặc cả bài : Dùng dấu hồi tống @ (Td 18b)



Khi phần cuối đoạn lặp lại có khác biệt với phần cuối đoạn đầu th́ người ta ghi dấu ngoặc vuông với số 1 hoặc chữ a trên phần khác biệt của đoạn đầu, và ghi dấu ngoặc vuông với số 2 hoặc chư b trên phần cuối của đoạn lặp lại.



Lần đầu diễn theo số một (c̣n gọi là volta 1) cho đến dấu hồi tống th́ lặp lại lần 2, bỏ volta 1, nhảy qua volta 2.

Người ta có thể thay dấu hồi tống bằng chữ DC (Da Capo nghĩa là trở lại từ đầu. Da Capo al fine = Trở lại từ đầu cho đến chỗ TẬN của bài).



Bài nhạc nào có đoạn kết riêng, gọi là CODA th́ người ta ghi dấu A hoặc để báo hiệu chỗ phải sang đoạn kết. Dấu báo kết A ... được ghi 2 lần, lần đầu thường kèm theo chữ Al Coda (sang đoạn kết), lần hai ghi ngay đầu đoạn kết với chữ CODA. (Td 19c)





B. trưỜng đỘ TUYỆT ĐỐI:

Muốn biết một âm thanh phải kéo dài bao nhiêu giây, người ta phải dùng tới những kư hiệu khác để diễn tả tốc độ của các âm thanh, c̣n gọi là nhịp độ của âm thanh (Tempo).

1. Kư hiệu ghi nhịp độ đều đặn : các chữ ghi nhịp độ thường cho ta 3 mức độ chính, đó là vừa, chậm và nhanh. Muốn chính xác hơn, người ta ghi thêm số phách hoặc số dấu nhạc phải diễn tấu trong một phút gọi tắt là số nhịp đoä. [3]

1.1 CHỮ VIẾT Ư NGHĨA SỐ NHỊP ĐỘ

Nhịp độ chậm Largo Chậm răi 40-60

Larghetto Bớt chậm răi 60-66

Lento Chậm

Adagio Chậm 66-76

Grave Trịnh trọng

Nhịp độ vừa Andante Khoan thai 76

Andatino Bớt khoan thai 108

Moderato Vừa 108-120

Allegro Moderato Nhanh vừa 120

Allegretto Chưa nhanh lắm

Nhịp độ nhanh Allegro Nhanh 120-168

Vivace Khá nhanh

Presto Hối hả, rất nhanh 168

Prestissimo Cực nhanh 208

1.2. Người ta c̣n thêm các chữ để nói rơ sắc thái hơn như :

Molto : Rất

Assai : Rất

Non troppo : Không quá

Non Tanto : Không đến thế

Sempre : Luôn luôn (Sempre marcato : Luôn luôn rời mạnh)

Meno : Ít hơn (Meno mosso : Kém linh hoạt hơn)

Ṕu : Hơn (Ṕu andante : nhanh hơn Andante)

Poco : Ít, một chút (Poco a poco : Từ từ)

Quasi : Gần như.

2. Kư hiệu ghi nhịp độ thay đổi :

2.1. Tăng nhịp độ :

Accelerando (Accel.) : Nhanh dần lên

Animando : Linh động, hào hứng

Stretto : Dồn dập, gấp rút

2.2. Giảm nhịp độ :

Ritardando (Ritard.) : Chậm lại

Rallentando (Rall.) : Chậm dần

Allargando (Allarg.) : Mở rộng ra, giăn ra.

Ritenuto (Rit.) : Giữ lại, gh́m lại

Poco lento : Hơi chậm.

2.3. Nhịp độ tự do :

Ad libitum (ad lib.) : Nhịp độ tuỳ ư

A piacere : Tuỳ thích

Senza tempo : Không cần giữ nhịp

Rubato : Lơi nhịp

2.4. Vào nhịp độ bắt buộc :

Tempo : Vào nhịp (sau một đoạn nhạc ad lib.)

A tempo, Tempo primo : Trở về nhịp độ ban đầu

(AT), (1 Tempo)

L'istesso tempo : Giữ y nhịp độ cũ dù có thay đổi số nhịp, nghĩa là một phách ở loại nhịp trước vẫn bằng 1 phách ở loại nhịp sau.

Thí dụ 2/4 đổi qua 6/8 th́ q trong 2/4 = q . trong 6/8

Phụ chú:

[3] Số nhịp độ được tính bằng một máy nhịp (Métronome). Người ta dùng phổ biến máy nhịp của ông J.N. Malzel (1772-1838) sáng chế ra năm 1814. Máy nhịp ví như chiếc đồng đồ gơ phách nhanh hay chậm theo ư muốn người sử dụng : điều chỉnh miếng kim loại di động trên cần gạt đến số nào th́ máy sẽ gơ cho ta bấy nhiêu lần trong một phút. Kư hiệu MM q = 100 có nghĩa là trong 1 phút diễn tấu 100 dấu q theo máy của ông Menxen (máy gơ 100 tiếng trong 1 phút). Beethoven là nhạc sĩ đầu tiên ghi số nhịp độ trên các tác phẩm của ông.
CÁC KƯ HIỆU ÂM NHẠC LIÊN QUAN ĐẾN CƯỜNG ĐỘ

1. Các chữ dùng để ghi cường độ thường dùng là :

Pianissimo (pp) : Rất nhẹ

Piano (p) : Nhẹ

Mezzo-Forte (mf) : Mạnh vừa

Forte (f) : Mạnh

Fortissimo (ff) : Rất mạnh

Có khi người ta c̣n dùng ppp để chỉ cực nhẹ và fff để chỉ cực mạnh

2. Các chữ hoặc kư hiệu dùng để báo hiệu thay đổi cường :

Crescendo (Cresc.) : Mạnh dần lên

Decrescendo (decresc.) : Nhẹ dần lại

Diminuendo (dim.) : Bớt lại

Morendo (mor.) : Lịm dần (thường dùng cuối đoạn, cuối bài)

Smorzando (Smor.) : Tắt dần

Subito forte (Sf.) : Mạnh đột ngột

Sforzando (Sfz.) : Nhấn buông, nhấn mạnh rồi nhẹ ngay (fp)

Marcato (>) : Mạnh mà rời



Staccato (dấu chấm trên dấu nhạc) : Nhẹ mà rời



Sostenuto (gạch ngang trên dấu nhạc) : Cẩn trọng, nâng niu (pfp)



Sotto voce : Hát nửa tiếng, êm nhẹ

Dolce : Dịu dàng, nhẹ nhàng

Ngoài ra, để chỉ phải liên kết các dấu nhạc mạnh dần hoặc nhẹ dần một cách liên tục, không rời rạc, người ta dùng chữ Legato (liền tiếng, liền giọng).

3.Phân loại cường độ:

Có 2 cách phân định cường độ

3.1.Cường độ cố định: là cường độ được qui định trước theo nguyên tắc "Phách đầu mạnh,phách cuối nhẹ", mà không cần để ư đến giai điệu cũng như ư nghĩa của nó.

Cụ thể -trong loại nhịp 2 phách: phách 1 mạnh, phách 2 nhẹ

-trong loại nhịp 3 phách: phách 1 mạnh, phách 2 vừa, phách 3 nhẹ;

-trong loại nhịp 4 phách: phách 1 mạnh, phách 2 vừa, phách 3 mạnh vừa, phách 4 nhẹ. Loại cường độ nầy thường dùng cho nhạc vũ đạo, quân hành, sinh hoạt, có tính cách b́nh dân đaị chúng, hoặc dùng cho người mới học nhạc để tập luyện giữ đúng nhịp. Nó có tính cách máy móc v́ không để ư đến ư nghĩa của bài nhạc.

3.2.Cường độ diễn cảm: là cường độ do tiết tấu hoặc do ư nghĩa lời ca gợi ư. Chính loại cường độ nầy mới tạo "hồn" cho âm nhạc. Cần học phân tích tiết tấu th́ mới biết phân phối cường độ sao cho phù hợp với từng dấu nhạc, từng nét, từng vế, từng câu, từng đoạn, từng bài nhạc

4. Khi tác giả ghi các kư hiệu về cường độ, th́ đó cũng chỉ mới là hướng dẫn sơ khởi cho từng chỗ, từng đầu câu mà thôi, chứ không thể ghi chi tiết cường độ của tất cả mọi dấu nhạc trong câu trong bài được. Dù ghi hay không ghi kư hiệu cường độ, chúng ta cũng phải dựa trên tiết tấu của từng câu, từng đoạn và dựa trên ư nghĩa lời ca để phân phối cường độ cho xứng hợp, v́ cường độ là yếu tố chủ chốt làm cho bài nhạc có hồn, có sinh khí. Người ca hát có hồn, có tâm t́nh là người biết dùng cường độ đúng lúc, đúng nơi. Chúng ta không nên dùng cách diễn tấu máy móc của các loại nhạc vũ,nhạc quân hành, nhạc sinh hoạt để diễn tấu các loại nhạc khác, đ̣i hỏi mức thưởng ngoạn cao hơn.

===============================
C̣n rất nhiều tài liệu khác nữa, nhưng nhiều quá đọc ngộp. hehe .

Offline Profile Quote Post Goto Top
 
vanho
No Avatar
Binh nhất
coi thôi chứ ko hiểu bạn ơi
Offline Profile Quote Post Goto Top
 
« Previous Topic · Nhạc lư cơ bản · Next Topic »
Add Reply


Xem tốt nhất trên các tŕnh duyệt: Oprera, Mozilla Firefox, Google Chrome ở độ phân giải 1024 x 768 pixels.